Mạng lưới Raman-AI Việt Nam
Mạng lưới do BIRALAB khởi xướng, kết nối các nhóm nghiên cứu Việt Nam đang làm việc với quang phổ Raman, vật liệu tăng cường tán xạ và học máy trên dữ liệu phổ. Mục tiêu rất cụ thể: dùng chung thiết bị đang có, đo trên cùng một bộ chuẩn tiền xử lý, và cùng công bố.
Mạng lưới này để làm gì
Thiết bị quang phổ Raman ở Việt Nam không thiếu tuyệt đối, nhưng phân tán: mỗi đơn vị có một cấu hình laser, một cách hiệu chỉnh đường nền, một quy ước ghi điều kiện đo. Hệ quả là kết quả của hai nhóm khác nhau gần như không so sánh được với nhau, và mỗi nhóm phải tự dựng lại toàn bộ đường dữ liệu từ đầu.
BIRALAB không đặt mục tiêu trở thành đơn vị sở hữu nhiều thiết bị nhất. Vai trò nhóm tự nhận là tầng trí tuệ và tầng chuẩn hóa: xây dựng bộ chuẩn tiền xử lý mở, bộ dữ liệu phổ mở và các mô hình AI giải thích được, để mọi nhóm trong mạng lưới đều dùng được trên dữ liệu của chính mình.
Mạng lưới hoạt động phi lợi nhuận, không thu lệ phí thành viên, và không tạo ra bất kỳ ràng buộc độc quyền nào với đơn vị chủ quản của các nhóm tham gia.
Bốn nguyên tắc tham gia
Bốn nguyên tắc dưới đây là điều kiện tham gia. Chúng được viết ngắn để mỗi nhóm đọc là biết mình có phù hợp hay không.
Tự nguyện, không lệ phí
Không có phí thành viên, không có nghĩa vụ tài chính. Nhóm tham gia hoặc rút khỏi mạng lưới bằng một email, không cần thủ tục hành chính giữa hai đơn vị chủ quản.
Có đi có lại
Nhóm sử dụng thời gian máy, đế SERS hoặc bộ dữ liệu của nhóm khác thì đóng góp lại theo năng lực của mình: thời gian thiết bị, mẫu chuẩn, nhân lực đo, hoặc dữ liệu đã ẩn danh. Mạng lưới không có thành viên chỉ nhận.
Ghi nhận đóng góp đúng mức
Quyền tác giả được thống nhất bằng văn bản trước khi bắt đầu thực nghiệm, theo mức đóng góp thực tế và theo phân loại vai trò CRediT. Người đo mẫu, người xử lý dữ liệu và người viết bài đều được nêu tên.
Chuẩn dữ liệu chung
Dữ liệu trao đổi trong mạng lưới phải kèm đầy đủ điều kiện đo: bước sóng và công suất laser, thời gian tích phân, vật kính, dải số sóng, cách chuẩn bị mẫu. Bước tiền xử lý ghi rõ theo bộ chuẩn tiền xử lý BIRALAB để kết quả tái lập được.
Bốn lợi ích cụ thể
Đây là những gì một nhóm nhận được ngay khi tham gia, không phải cam kết dài hạn.
Dùng chung thiết bị
Danh bạ mạng lưới công khai thiết bị mà mỗi nhóm sẵn sàng chia sẻ thời gian sử dụng: hệ đo Raman theo bước sóng laser, đế tăng cường tán xạ SERS, thiết bị chuẩn bị mẫu, máy tính biên cho suy luận tại chỗ. Nhóm cần một cấu hình mình không có thì liên hệ trực tiếp, không qua trung gian.
Đồng nghiên cứu và đồng công bố
BIRALAB chủ động ghép các nhóm có năng lực bù nhau: nhóm mạnh về vật liệu và đế SERS với nhóm mạnh về mô hình học sâu, nhóm có nguồn mẫu lâm sàng với nhóm có thiết bị đo. Kết quả nhắm tới công bố chung trên tạp chí Q1, Q2 và đề tài liên đơn vị.
Hội thảo thường niên
Mỗi năm một hội thảo Raman-AI Việt Nam, luân phiên đơn vị đăng cai, không thu phí tham dự với thành viên mạng lưới. Nội dung ưu tiên báo cáo có dữ liệu thật và phiên thực hành trên bộ chuẩn tiền xử lý, không phải phiên trình bày tổng quan.
Chuẩn dữ liệu và công cụ mở
Thành viên được dùng bộ chuẩn tiền xử lý BIRALAB, bộ dữ liệu phổ mở và các công cụ mã nguồn mở của nhóm, kèm quyền góp ý sửa chuẩn. Đây là con đường ngắn nhất để kết quả của một nhóm được nhóm khác kiểm chứng lại.
Tham gia trong ba bước
Toàn bộ quy trình xử lý qua email, không yêu cầu văn bản giữa hai đơn vị chủ quản ở bước đầu.
Gửi đăng ký
Điền form đăng ký: tên nhóm, đơn vị chủ quản, trưởng nhóm, email liên hệ, hướng nghiên cứu và thiết bị nhóm có thể chia sẻ thời gian sử dụng. Hồ sơ được ghi nhận với trạng thái “đang trao đổi”.
Trao đổi và xác nhận phạm vi
BIRALAB phản hồi trong vòng 10 ngày làm việc, thống nhất phạm vi chia sẻ thiết bị, dữ liệu và cách ghi nhận quyền tác giả. Nếu hai bên cần văn bản chính thức, hồ sơ được trình qua Trường Quốc tế, ĐHQGHN.
Xuất hiện trong danh bạ
Sau khi trưởng nhóm xác nhận nội dung công khai, thông tin nhóm chuyển sang trạng thái thành viên và hiển thị trong danh bạ, kèm cột thiết bị dùng chung để các nhóm khác liên hệ.
Số liệu mạng lưới
Danh bạ mạng lưới đang được xây dựng. Số liệu sẽ xuất hiện ở đây ngay khi nhóm đầu tiên xác nhận tham gia.
Nhóm đang được mời tham gia
BIRALAB đang trao đổi với sáu nhóm dưới đây để hình thành hạt nhân đầu tiên của mạng lưới. Đây là danh sách mời, không phải danh sách thành viên đã xác nhận.
Nhóm NanoBioPhotonics
Viện Vật lý, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Quang tử nano, đế tăng cường tán xạ Raman bề mặt, cảm biến quang sinh học
Nhóm vật liệu nano cho cảm biến quang
Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Chế tạo vật liệu nano kim loại, đế SERS lặp lại được, đặc trưng vật liệu
Nhóm Y sinh và Sức khỏe
Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
Dữ liệu y sinh, dịch tễ học, thiết kế nghiên cứu trên mẫu người và đạo đức nghiên cứu
Nhóm quang phổ ứng dụng nông nghiệp
Đại học Thái Nguyên
Phân tích nông sản, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, độc tố nấm mốc trong ngũ cốc
Nhóm quang phổ và vật liệu
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Quang phổ phân tử, vật liệu quang, phương pháp đo đối chứng
Nhóm vật lý ứng dụng
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Vật lý ứng dụng, mô phỏng phổ, đào tạo giáo viên và sinh viên về phương pháp quang phổ
Nhóm nào xác nhận tham gia sẽ được chuyển sang danh bạ thành viên kèm thông tin thiết bị dùng chung. Nếu nhóm của bạn không có trong danh sách này, bạn vẫn đăng ký tham gia bình thường — danh sách mời chỉ phản ánh thứ tự liên hệ, không phải điều kiện.
Đăng ký tham gia mạng lưới
Nhóm nghiên cứu, phòng thí nghiệm hoặc bộ môn có thiết bị quang phổ, nguồn mẫu hoặc năng lực học máy trên dữ liệu phổ đều có thể đăng ký. Không giới hạn ở đơn vị công lập.
Thông tin dưới đây được dùng để trao đổi và, sau khi bạn xác nhận lại, để hiển thị trong danh bạ công khai. Nhóm chưa xác nhận thì hồ sơ chỉ ở trạng thái đang trao đổi và không xuất hiện trên website.